Vuurwerk- en geluidsfobie

De feestdagen komen er weer aan. Versierde etalages met kerstbomen en kerstlichtjes brengen een gezellige sfeer. Maar voor onze gezelschapsdieren is deze periode vaak minder leuk. Veel honden en katten ondergaan de nachten met vuurwerk vol angst. Angst die kan leiden tot een geluidsfobie. Wat zijn de symptomen en wat kan je doen om dit zoveel mogelijk te voorkomen?

Brief van Bas, een radeloze hond met een vuurwerkfobie

Beste baasje mag ik a.u.b. even uw aandacht?

Vorig jaar, mijn eerste oud-op-nieuw, was ik alleen thuis toen plots enorme sissen en knallen te horen waren. De hemel kreeg alle kleuren. Ik wist niet wat er zou gebeuren.

Ik heb gehuild en gejankt in de hoop dat jij me zou horen maar je was gaan feesten en hoorde me niet. Omdat ik toch wel heel erg bang was, probeerde ik via de ramen en deuren te ontsnappen maar ik kreeg ze niet open gekrabd en gebeten. Ik kon niet weg en probeerde me dan maar te verstoppen in de zetel, de plaats waar jouw geur het sterkste was. De bekleding was jammer genoeg minder sterk.

Sindsdien ben ik bang als je vlees bakt. Dat sissen doet me immers zo denken aan die vreselijke nacht. Ook op straat moet ik steeds op mijn hoede zijn. Regelmatig hoor je daar heel onverwacht harde knallen, een brommer, dingen die vallen. Ik schrik daar zo erg van en wil dan altijd liefst gaan lopen, weer naar huis toe. Eigenlijk wil ik nu liever niet meer naar buiten en dus verstop ik me steeds als jij met mijn leiband afkomt. Ik weet dat je dit niet zo goed begrijpt omdat ik vroeger een echte natuurliefhebber was.

Gisteren heb je de kerstboom gezet. Ik weet dus dat er weer gevaar dreigt.

Lief baasje, hoe moet ik nu verder? Help mij a.u.b.!

Bas

OORZAKEN VAN EEN GELUIDSFOBIE

Angst of fobie voor vuurwerk kan een reactie zijn op de knallen, het suizen, het gieren of een combinatie van deze prikkels. Vuurwerkfobie kan generaliseren tot een algemene geluidsfobie, voor specifieke of voor plotse geluiden.

SYMPTOMEN VAN EEN GELUIDSFOBIE

Het probleem kan zich op verschillende wijzen uiten, gaande van zeer opvallend tot subtiel:

  • vocaliseren (huilen, janken, blaffen);
  • weglopen;
  • destructief gedrag (vb. deuren omdat de hond/kat wil weglopen, zetels omdat de hond/kat zich wil verstoppen);
  • onzindelijkheid;
  • bibberen;
  • hijgen;
  • speekselen;
  • wegkruipen (vb. in een hoek, onder tafel of zetels).

De schrik kan evolueren: van niet meer naar buiten willen gaan wanneer het specifieke geluid aanwezig is tot een generalisatie naar een geluidsfobie waarbij de hond bang is van geluiden die lijken op het vuurwerk (vb. sissen van vlees in de pan) en/of andere, felle geluiden (vb. onweer, dichtslaande deuren, brommer, ontkurken van champagne) of elementen die met het optreden van dergelijke geluiden geassocieerd zijn geworden.

MAATREGELEN EN MEDICATIE BIJ EEN GELUIDSFOBIE

Voorkomen is beter dan genezen. Volgende tips kunnen zowel baasje als hond/kat beter voorbereiden op het vuurwerk:

  • Laat de hond voor het vuurwerk uit om zijn behoefte te doen en zorg dat de kat binnen is door het kattenluik af te sluiten. Laat de hond uit aan de leiband zodat hij niet kan gaan lopen als er in de buurt al vroegtijdig vuurwerk wordt afgeschoten.
  • Voorzie een ruimte waar de hond/kat kan schuilen en het geluid minder hard hoorbaar is. Dit kan een bench / mandje / kartonnen doos in een ruimte zonder ramen zijn. Indien er ramen zijn, is het verstandig de gordijnen en rolluiken dicht te doen, zodat het licht van het vuurwerk niet te zien is en het geluid gedempt wordt. Uiteraard dienen ramen en buitendeuren gesloten te worden. Veel dekens in en over de bench / mand zullen het geluid eveneens meer absorberen en geven het dier de kans om zich ergens onder te verstoppen.

Het is wel belangrijk om het dier op voorhand aan deze plaats te laten wennen door het daar regelmatig mee naar toe te nemen, eten, kauwbeentjes en kongs te geven, te spelen, enz. Zoniet loop je het risico dat het dier er niet wil blijven of de plaats zal associëren met het vuurwerk.

Zorg dat het dier steeds toegang heeft tot deze ruimte.

  • Installeer een ADAPTIL®-verstuiver voor honden en Feliway® bij katten twee weken op voorhand.
  • Een koolhydraatrijke maaltijd enkele uren voordien maakt het dier kalmer en meer slaperig.
  • Als het dier reageert op het vuurwerk, is het belangrijk niet kwaad te worden omdat dit nog meer stress en angst veroorzaakt. De eigenaar dient zelf zo rustig mogelijk te blijven, om het dier niet nog meer te stresseren.
  • Indien het dier naar de eigenaar toe gaat, mag deze het dier steun aanbieden door het tegen zich te laten zitten of op schoot te nemen en de hand op het dier te leggen of zacht te aaien. Het is wel niet aan te raden om het dier te betuttelen of overdreven te sussen. In tegenstelling tot wat lang werd beweerd, zal je een erg angstig dier zijn angst niet bekrachtigen door het steun te geven omdat het bij erge angst niet meer in staat is om te leren.
  • Als het dier lichte angst vertoont, kan het aangewezen zijn om met het dier te spelen om het zo af te leiden van het vuurwerk.
  • TV of muziek kunnen het geluid van buiten gedeeltelijk maskeren. Let wel op dat op TV geen vuurwerk vertoond wordt.

Indien de hond al angst heeft van geluiden of slecht heeft gereageerd op een vorig vuurwerk, kan het aangewezen zijn het dier medicatie te geven als noodoplossing. Deze medicatie kan je bij je dierenarts verkrijgen.

Deze maatregelen zullen de angst of fobie echter niet op lange termijn aanpakken zodat gedragstherapie noodzakelijk is om het probleem echt aan te pakken. Dit vraagt echter veel tijd en inzet van de eigenaars. Vroeg genoeg op voorhand beginnen is dan wel noodzakelijk.

Auteur: Ilse Rediers naar Christine Halsberghe.

U kunt geen kopie maken van deze inhoud.